80 jaar schaamteloos links

De verzorgingsstaat is een schaamteloos links meesterwerk. Een geniaal economisch systeem dat niet begon bij cijfers, maar bij mensen en lichamen. Bij hongerige magen en koude handen na de oorlog. Gebouwd op liefde en solidariteit, woorden die in spreadsheets ontbreken omdat ze zich niet laten vangen in cellen of formules. Het zijn woorden die zich alleen laten voelen in een klaslokaal waar een kind leert lezen zonder dat er een factuur achteraan komt. Of in een ziekenhuisgang waar de geur van desinfectie vermengd is met opluchting omdat niemand vraagt of je het wel kunt betalen om verder te blijven leven.

Onze verzorgingsstaat werd geboren uit puin. Letterlijk. Uit ingestorte steden, overstroomde polders en morele ravages. Hij werd bedacht door mensen die de ellende hadden gezien en besloten dat het zo niet verder kon. Visionairs met natte jassen, idealisten met hongerige buiken, mannen en vrouwen die in rokerige zaaltjes bij elkaar kwamen en hardop durfden te dromen van gratis onderwijs voor alle kinderen. Van stemrecht voor vrouwen. Van pauzes, vrije dagen en bescherming tegen de willekeur van bazen en machines.

Ze demonstreerden op pleinen. Ze zaten tegenover ministers en hielden vol. Ze werden uitgelachen, weggezet als naïef, als gevaarlijk zelfs. Families schudden soms het hoofd. Krantenkoppen schreeuwden dat dit nooit kon werken. En toch gebeurde het. Dankzij hen werd in Nederland een verzorgingsstaat geboren.

Op 9 februari hebben tachtig jaar lang linkse idealisten vastgehouden aan een simpele, maar radicale overtuiging dat mensen niet sterker worden door elkaar los te laten, maar door elkaar vast te houden. Omdat vooruitgang niet ontstaat door winnaars te belonen, maar door verliezers niet af te schrijven. De rode rakkers. Ze duwden en trokken, ze zeurden en blokkeerden, ze stonden in de weg en ze gingen helemaal nergens heen. Pas toen ontstond iets bijzonders. Geen staat met parades, vaandels of trompetgeschal. Maar een verzorgingsstaat met vangnetten bij geboorte. Kraamzorg, vaccinaties en kinderbijslag. Een economisch systeem die een ambulance zou laten rijden zonder eerst naar je polisnummer te vragen. Vandaag is dit systeem, onze verzorgingsstaat tachtig jaar oud ! Een prachtig links meesterwerk. Geboren uit socialisme, uit Samaritaanse zorg, uit woke bewustzijn en uit iets wat ongemakkelijk veel mensen liever niet hardop noemen: liefde.

Liefde en politiek verpakt in een politieke partij die er de afgelopen 80 jaar altijd voor de arbeiders, de hard werkenden en de minder bedeelden is geweest.

Lieve PVDA, dankjewel!
Voor de scholen en de boeken.
Voor de tandarts, de huisarts en de ziekenhuisbezoekjes.
Dankjewel voor alle vrije dagen, de ziektewet, mijn stemrecht en voor het blijven geloven.
Voor het vasthouden. Voor het overeind blijven.

Van harte gefeliciteerd met je tachtigste verjaardag en hopelijk nog vele jaren schaamteloos links!